Orman Mühendisliği Bölümü Laboratuvarlar

Tohum Teknolojisi ve Ekofizyoloji Laboratuvarı

Silvikültür Anabilim Dalı tohum laboratuvarında orman ağacı ve çalı türlerinin tohumları ile ilgili araştırmalar yapılmaktadır. Laboratuvarda bulunan cihazlar yardımıyla tohumların canlılıkları tespit edilmekte ve tohumların çimlenme engellerinin giderilmesi için çeşitli yöntemler uygulanmaktadır. Ekofizyoloji çalışmalarında ise genel olarak bitki stress fizyolojisi çalışmaları yürütülmektedir. Bu bağlamda özellikle orman ağacı türlerinde kuraklığa ve dona dayanıklılık testleri yapılmaktadır.


Fitopatoloji Laboratuvarı

Doğal çevrenin önemli yapı taşlarından bitkileri ve ondan elde edilen ürünleri tehdit eden patojen faktörler İncelenmekte ve mücadele yöntemleri ortaya konulmaktadır. Ayrıca biyoçeşitlilik üzerinde çalışmalar gerçekleştirilmektedir.

Entomolojisi Laboratuvarı

Bu laboratuvarda orman zararlısı böcekler üzerine çalışmalar yapılmaktadır. Doğal çevrenin önemli yapı taşlarından bitkileri ve ondan elde edilen ürünleri tehdit eden biyotik ve abiyotik faktörler İncelenmekte ve mücadele yöntemleri ortaya konulmaktadır Ayrıca biyoçeşitlilik üzerinde çalışmalar gerçekleştirilmektedir.

Uzaktan Algılama Laboratuvarı

Uzaktan algılama ile ilgili görüntü analizleri ve modelleri yapılmaktadır. CBS ve Uzaktan Algılama derslerine art temel uygulamaların ve BAP. TÜBİTAK ve OGM projelerine ait çalışmaların yapıldığı laboratuvardır.

Fotogrametri Laboratuvarı
Fotogrametri dersine ait temel uygulamaların, BAP, TÜBİTAK ve OGM projelerine ait çalışmaların yapıldığı laboratuvardır.


Ölçme Bilgisi Uygulama ve Araştırma Laboratuvarı
Ölçme Bilgisine derslerine ait temel uygulamaların ve BAP, TÜBİTAK ve OGM projelerine ait çalışmalarının yapıldığı laboratuvardır.

Toprak İlmi ve Ekoloji Laboratuvarı

Toprak, canlı ve organik maddelerde fiziksel, kimyasal ve biyolojik analizler yapılmaktadır.
Devlet destekli projeler ile Orman Fakültesinde kurulmuştur. Laboratuvarda orman toprakları ve orman ekolojisi konularında inceleme ve araştırmalar, bununla birlikte çevre sorunları ile ilgili çalışmalar, ormancılık ve peyzaj uygulamalarına ilişkin olarak toprak, bitki ve su analizleri gerçekleştirilmektedir. Ulusal ve uluslararası bilimsel çalışmaların yanı sıra üniversite ve araştırma kurumlan ile ortak çalışmalar basan ile sürdürülmektedir. Bu kapsamda laboratuvarda yeni nesil cihazlar ile uluslararası kabul gören metodlar ile çalışmalar devam ettirilmektedir.
Toprak ilmi ve ekoloji laboratuvarında toprak ve bitkisel kütledeki karbon ve azot stokları, azot mineralizasyonu, toprak ve bitkilerdeki besin elementleri stokları, bitkilerin beslenme ve büyüme ilişkileri, ormancılık uygulamalarının toprak ve bitki üzerindeki etkilen, toprak sistematiği ve  haritacılığı, yetişme ortamı özellikleri, orman ekosistemlerinin izlenmesi ve araştırılması, toprak fiziği gibi konularda araştırma ve incelemeler yürütülmektedir.

Toprak, bitki ve su örneklerinde karbon, azot analizleri, element analizleri (Fosfor, Potasyum, Kalsiyum, Sodyum, Demir, Alüminyum, Mangan, Magnezyum, Kükürt, Kurşun, Bakır, Nikel, Krom, Kadmiyum, Bor, Çinko vb), azot bileşiklerinin analizleri, pH tayini, EC (Elektriki iletkenlik) tayini, kireç tayini, toprağın fiziksel analizleri gibi analizler toprak ilmi ve ekoloji laboratuvarında gerçekleştirilmektedir.

Yıllık Halka Araştırmaları Ve Odun Anatomisi Laboratuvarı

​Yıllık halka analizleri yapılmaktadır. Ayrıca odun anatomisi ve morfolojisi çalışmaları yürütülmektedir. Yıllık halka araştırmaları konusunda Türkiye’de kurulan ilk ve tek laboratuvardır. Bu anlamda ormancılık, iklim bilimleri, coğrafya, arkeoloji, sanat tarihi, mimarlık, vb… disiplinlere veri üretmektedir. Laboratuvarda birbirinden ayrı düşünülmeyecek ağaç yıllık halkası ve odun anatomisi araştırmaları birlikte yürütülmektedir. Ulusal ve uluslararası projelerle Anadolunun iklim tarihi ortaya konmakta, doğal ağaç türlerimize ait yıllık halka veri setleri oluşturulmaktadır. Ayrıca tarihi yapılar ve arkeolojik alanlardan elde edilen ahşapların teşhisleri yapılmakta ve yıllık halka analizlerine dayanarak kullandıkları dönem, bina yapım ve/veya onarım tarihleri belirlenmektedir. Çığ, heyelan vb. olayların sıklığı ve sınırlarının belirlenmesine yönelik dendrojeomorfolojik araştırmalar yürütülmektedir. ISTO Herbaryumunun bir parçası olarak çalışan bu laboratuvar, ekolojik odun anatomisi araştırmalarının yanında odunsu bitkilerin taksonomik revizyon çalışmalarında odun anatomisi ayağının gerçekleştirildiği yerdir. Laboratuvarda güncel ve petrifiye odunlara ait önemli bir koleksiyon bulunmaktadır.

Palinoloji Laboratuvarı
Palinoloji Laboratuvarı; Polen morfolojisi, atmosferde ve balda polen analizi ile yüzey ve karasal sediman örnekleri üzerinde polen analizleri çalışmaları yapılmaktadır.


Herbaryum

Herbaryumlar floristik-sistematik çalışmaların temelini oluşturan, bilimsel bir şekilde toplanmış, kurutulmuş ve düzenlenmiş bitki kolleksiyonlarıdır. Herbaryumlar öğretim ve bilimsel amaçlar için kullanılmak üzere kurulurlar.

Herbaryuma Alınacak Bitki Nasıl Toplanır?

Toplanacak bitki örneği, odunsu bitkiler için pres büyüklüğünde; otsu bitkiler için bitkinin kök de dahil tamamı olmalıdır. Bitkiler mümkün olduğunca meyve ve çiçekli olarak toplanmalıdır. Ayrıca, bitkinin numarası, nereden toplandığı (il, ilçe, habitatı, bakı, yükselti, yetişme yeri, bulunma şekli vb.), çiçeğin rengi, bitkinin formu, dik veya sarkık oluşu vb. özellikleri, toplandığı tarih ile toplayan kişi veya kişilerin adlarının da yazılması gerekmektedir. Bütün bu özelliklerin yazılması için arazi defteri kullanılmalı, bitkilerin numaralarının karşılarına ilgili özellikler yazılmalıdır. Bitkinin numarasının yazıldığı küçük bir karton ise iple bitkiye bağlanmalıdır.

Herbaryuma Alınacak Bitki Nasıl Kurutulur?

Toplanan bitkilerin kurutulması için özel kurutma kağıtları (örneğin papye kağıdı), bunlar bulunamadığı durumlarda ise gazete kağıtları kullanılır. Bu kağıtlar içine bitkinin organları birbiri üzerine gelmeyecek şekilde özenle konulan bitkiler, presler arasına konur. Bez kayışlar yardımıyla sıkıştırılarak bağlanan preslerdeki bitkiler, rüzgara veya güneşe ya da ısıtıcı yakınına konularak kurutulabilir. Kurutma kağıtları ilk birkaç gün boyunca her gün, daha sonra gün aşırı değiştirilmelidir. Kuruyan bitkilerin kayışları gevşetilebilir.

Kurutulan Bitki Herbaryuma Nasıl Alınır? Herbaryumda araziden toplanmış olan bitkiler şu işlemlerden geçmektedir: Herbaryum örneği olmaya uygun (iyi kurutulmuş, çiçekli, meyveli veya kozalaklı) bir bitki ilaçlandıktan veya -25°C’de derin dondurucuda şoklandıktan sonra, kartona yapıştırılmakta, Herbaryum kaşesi basılarak kayıt defterinden numara verilmekte, teşhis edilip etiketi yazılarak, dolaptaki yerine yerleştirilmektedir.

ISTO Herbaryumunun Tarihçesi Orman Fakültesi Herbaryumu 1950 yılında Türkiye’nin doğal orman ağaç, çalı ve toprak florasını saptamak ve yayılışlarına ait ayrıntılı bilgileri ortaya çıkarmak amacıyla “Harbarium Turcicum” adı ile kurulmuştur. Daha sonra 1960 yılında bu isim “Herbaryum Bahçeköy” olarak değiştirilmiştir. 1 Ocak 1956 tarihinde de Uluslararası Herbaryumlar arasına girmiş ve Index Herbariorum (Herbaryumlar Indeksi)’da ISTO adını almıştır. O yıllarda Orman Botaniği Kürsüsü’nde büyük bir salonda, ahşap dolaplarda korunan örnekler, daha sonra Cumhuriyetimizin kuruluşunun 50.yılında, yeni yapılan binasına taşınmış ve Uluslararası bir sempozyumla açılmıştır.

ISTO Herbaryumunun Bünyesinde Barındırdıkları Kurulduğu yıldan bugüne kadar, yeni binasının açılmasından başka, ISTO Herbaryumu örnek sayısı açısından da bir gelişme göstermiştir. Kurutulmuş bitki sayısının 30.000’i aşmasında anabilim dalımız elemanları, Fakültemizin konu ile ilgili araştırıcıları ve staja giden öğrencilerimizin katkıları olmuştur. Herbaryumumuzun önemli bir özelliği de yabancı toplayıcıların Türkiye’den topladıkları bitkilerden 6000 adedinin eş örneklerini Herbaryumumuza bırakmış olmalarıdır. Bu kişiler arasında Türkiye Florası gibi 10 ciltlik büyük eserin editörü olan P.H.Davis de bulunmaktadır.

Herbaryum Kütüphanesi Herbaryum örnekleri Wettstein sistemine göre 96 çelik dolapta yer almaktadır. Herbaryum 3’ü bitkilerin bulunduğu, 2’si çalışma, 1’i ilaçlama odası olmak üzere 6 bölümden oluşur. Familyalar Wettstein Sistemine göre; cins, tür, alt tür, varyete gibi taksonlar ise alfabetik sıraya göre yerleştirilmişlerdir.

Herbaryumda çalışanlara kolaylık sağlamak amacıyla 4 kartotek vardır. Bunlar: · Yabancı toplayıcıların ISTO’ya armağan ettikleri örnekleri, · Belgrad ormanı florasını, · Türkiye florasından çıkarılarak illere göre hazırlanmış hangi ilde hangi bitkinin bulunduğunu gösteren floristik bir kartotek, sistematik çalışmaları belirten kartoteklerdir. Herbaryuma alınan örnekler 3 grupta toplanabilir: Bunlardan birincisi yeşil kılıflar içinde Türkiye’nin doğal ağaç, çalı ve otsu bitkileri, ikincisi sarı kılıflar içinde egzotik örnekler (diğer ülkelerden karşılaştırma materyali olarak sağlanan örnekler), üçüncüsü de turuncu renkli kılıflar içindeki Typus (ilk örnek: Türün ilk adının tanıtılması yapılırken incelenmiş olan bitki örneğidir ki ISTO Herbaryumunda 58 adet Type örnek bulunmaktadır) örneklerdir. Özel bir kütüphanesi ile anfisi de bulunan Herbaryumumuzun, öğrenci uygulamalar ve konferanslarda yararlanılan bir slayt koleksiyonu da bulunmaktadır.

ISTO Herbaryumunun Type Örnekleri

1. Salix caucasica Anders subsp. yaltırıkiana A. K. Skv. var. nova, 2. Alnus glutinosa (L.) Gaertn. subsp. antitaurica Yalt., 3. Hypericum capitatum Choisy ,var. luteum Robson, 4. Hypericum ternatum Poulter, 5. Alchemilla erzincanensis B.Pawl., 6. Amelanchier parviflora Boiss. var. dentata Browicz, 7. Amygdalus carduchorum Bornm. subsp. serrata Browicz, 8. Amygdalus trichamygdalus (Hand. – Mazz.) Woronow subsp. elongata Browicz, 9. Crataegus aronia (L.) Bosc. ex DC. var. minuta Browicz, 10. Crataegus aronia (L.) Bosc. ex DC. var. dentata Browicz, 11. Crataegus davisii Browicz, 12. Crataegus orientalis Pallas ex. Bieb. var. obtusata Browicz, 13. Potentilla savvalensis B. Pawl., 14. Pyrus hakkiarica Browicz, 15. Pyrus yaltırıkii Browicz, 16. Rosa dumalis Bechst. subsp. boissieri (Crepin) Ö. Nillson var. antalyensis (Manden) Ö. Nillson, 17. Astragalus comosoides Chamb. and Matthews, 18. Astragalus coodei Chamb. and Matthews, 19. Astragalus davisii Chamb. and Matthews, 20. Astragalus eriocephalus Willd. subsp. elongatus Chamb. and Matthews, 21. Astragalus latistipulatus Chamb. and Matthews, 22. Astragalus roseocalycinus Matthews, 23. Lathyrus cyaneus (Stev.) Koch. var. pinnatus P. H. Davis, 24. Lathyrus satdaghensis P. H. Davis, 25. Trigonella mesopotamica Hub. – Mor., 26. Vicia splendens P. H. Davis, 27. Acer cappadocicum Gleditsch, 28. Acer divergens Pax. var. trilobum Yalt., 29. Acer hyrcanum Fisch. and Mey. subsp. sphaerocaryum Yalt., 30. Acer monspessulanum L. subsp. oksalianum Yalt., 31. Euonymus latifolius (L.) Miller subsp. cauconis Coode and Cullen, 32. Ferula huber-morathii Peşmen, 33. Marsdenia erecta R. Br. var. flava Yalt., 34. Galium zabense Ehrend., 35. Omphalodes ripleyana Davis, 36. Onosma araraticum H. Riedl., 37. Onosma davisii H. Riedl., 38. Onosma subulifolium H. Riedl., 39. Paracaryum cristatum (Schreber) Boiss. subsp. carduchorum R. Mill., 40. Solenanthus formosus R. Mill., 41. Ajuga chamaepitys (L.) Schreber subsp. mardinensis P. H. Davis, 42. Rhynchocorys odontophylla Burbidge and Richardson, 43. Scrophularia bitlisica Lall., 44. Scrophularia libanotica Boiss. subsp. libanotica var. cappadocica R. Mill., 45. Scrophularia libanotica Boiss. subsp. libanotica var. nevshehirensis R. Mill., 46. Scrophularia libanotica Boiss. subsp. libanotica var. urartuensis R. Mill., 47. Plantago anatolica Tutel and R. Mill., 48. Anthemis davisii Yavin, 49. Centaurea cheirolepidoides Wagenitz, 50. Centaurea davisii Wagenitz, 51. Centaurea hakkariensis Wagenitz, 52. Centaurea longifimbriata Wagenitz, 53. Centaurea vanensis Wagenitz, 54. Cirsium alatum (Gmelin) Bobrov subsp. pseudocreticum Davis and Parris, 55. Cousinia hakkiarica Hub. – Mor., 56. Inula helenium L. subsp. pseudohelenium Grierson, 57. Senecio davisii Matthews, 58. Tanacetum chiliophyllum (Fisch. and Mey.) Schultz Bip. var. monocephalum Grierson